Jeszcze o hortiterapii…

Znalezione na fb, udostępnione przez Kasię Ziemak.

Hortiterapia

Pewnie większość z Was słyszała o zbawiennym wpływie drzew na ludzki organizm, czyli o sylwoterapii, inaczej drzewoterapii. Polega ona na pobudzaniu organizmu człowieka do samoleczenia przez częste obcowanie z drzewami i krzewami. Ale czy słyszeliście o hortiterapii?

Hortiterapia (łac. hortus – ogród) polega na wykorzystaniu ogrodu i roślin do terapii. Można ją podzielić na bierną (np. spacerowanie po ogrodzie, aktywność fizyczna, doznania zmysłowe i estetyczne) oraz czynną (np. praca przy uprawie i pielęgnacji roślin – sianie, sadzenie, zbieranie owoców). Celem terapii jest ograniczenie stresu poprzez przebywanie wśród roślin oraz zadowolenie pacjentów z pielęgnowania roślin. Specjaliści dobierają rodzaje prac ogrodowych do schorzeń oraz wieku pacjentów tak, aby osiągnąć optymalne efekty terapeutyczne.

Prof. Joanna Nowak z Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej uważa, że “Badania naukowe na świecie potwierdzają, że terapia w ogrodzie ma pozytywny wpływ na chorych na autyzm, seniorów cierpiących na Alzheimera, a także osoby po urazach, z zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami”.

Chociaż hortiterapia nadal jest zdecydowanie bardziej popularna w Stanach Zjednoczonych, Europie Zachodniej, czy Azji, to Kraków może pochwalić się wykorzystaniem jej w leczeniu pacjentów. Krakowski Szpital Dziecięcy św. Ludwika przy współpracy Ogrodu Botanicznego UJ, Pracowni Florystycznej Flower Land oraz   Katedry Roślin Ozdobnych Wydziału Ogrodniczego Uniwersytetu Rolniczego prowadzi rehabilitację dzieci z zaburzeniami narządu ruchu przy wykorzystaniu hortiterapii. 15 marca tego roku odbyła się I Ogólnopolska Konferencja: “Hortiterapia — stan obecny i perspektywy rozwoju terapii ogrodniczych”.

Więcej informacji: Hortiterapia, czyli ogrodoterapia , Co to jest hortiterapia , Hortiterapia oraz Terapeutyczna rola hortiterapii . Pod tym adresem można obejrzeć krótki materiał z Kroniki Krakowskiej o hortiterapii.

Leczenie ogrodem

Podstawowy błąd w myśleniu o przestrzeniach dla niepełnosprawnych polega na tym, że tworząc miejsca tzw. dostępne skupiamy uwagę głównie na jeżdżących na wózkach inwalidzkich, często separując ich od pełnosprawnych użytkowników. Place zabaw, również przy ośrodkach specjalnych, powinny być dostosowane do potrzeb dzieci z różnymi schorzeniami i typami kalectwa, jak również dla ich zdrowego rodzeństwa i opiekunów. W projektowaniu szkół, przedszkoli, w tym również ogrodów przyszkolnych, należy uwzględnić także dzieci z problemami emocjonalnymi, nadpobudliwe czy z trudnościami w nauce.

Roger Ulrich, architekt i psycholog środowiskowy, przeprowadził badania, które wykazały, że chorzy po operacjach szybciej dochodzą do zdrowia, gdy z okien ich pokojów rozpościera się widok na zieleń. Ulrich kontynuował badania na ludziach zdrowych. Studenci, których akademiki były zlokalizowane w otoczeniu zieleni, zaobserwowali mniejszy poziom stresu, urzędnicy w podobnej sytuacji rzadziej narzekali na bóle głowy. Przyroda wpływa korzystnie nie tylko na ludzi chorych, ale również leczy nasze codzienne dolegliwości i ogólnie poprawia samopoczucie. Prowadzone od lat badania na temat wpływu środowiska fizycznego na człowieka doprowadziły do stworzenia takich określeń jak środowiska terapeutyczne (ang. therapeutic environments), czy środowiska / krajobrazy uzdrawiające (ang. healing environments / landscapes). Ale uwaga – badania wykazały, że nie każdy typ krajobrazu działa tak samo. Najbardziej relaksujący okazał się widok zbliżony do parków angielskich – szeroki, otwarty plan, z pojedynczymi drzewami lub ich grupami. Widok bystrego górskiego potoku był zbyt niepokojący i nie wpływał tak pozytywnie na samopoczucie.
Nie tylko widok zieleni, ale cała przyroda mogą być naszym sprzymierzeńcem. Balneoterapia, czyli leczenie chorób za pomocą wód mineralnych stosowanych do picia, kąpieli i inhalacji, jak również hydroterapia, czyli leczenie chorób za pomocą zwykłej wody, ale o różnej temperaturze i ciśnieniu, są powszechnie znane i stosowane w uzdrowiskach i SPA. Do mniej znanych typów terapii należą hortikuloterapia – poprzez pracę i przebywanie w ogrodzie, a także kontemplację roślin, silwoterapia – poprzez przebywanie w lesie, przytulanie drzew czy też aromaterapia – poprzez otaczanie się przyjemnymi zapachami (olejki eteryczne, przyprawy, perfumy, ale również kwiaty).
/Fragment artykułu Anny Komorowskiej “Ogród dla wszystkich dzieci”. Całość w “Zieleni Miejskiej”, nr 7/8 (51) 2011/

Osoby zainteresowane hortiterapią (inne nazwy to: ogrodoterapia, terapia ogrodnicza, hortikuloterapia) zapraszam na ogólnopolską konferencję, która odbędzie się 15 marca 2012 w Krakowie. Konferencja będzie poruszać takie zagadnienia jak podstawy teoretyczne hortiterapii, obecny stan i perspektywy rozwoju terapii ogrodniczych na świecie i w Polsce. Przedstawione zostaną również ośrodki, które wykorzystują hortiterapię w swojej pracy (m.in. Ogród Botaniczny w Krakowie. Zapraszam do lektury artykułu na ten temat). Co ciekawe (z perspektywy projektantów) organizatorzy chcą pokazać nie tylko możliwości wykorzystania roślin czy wpływ pracy w ogrodzie na przebieg leczenia, ale również w jaki sposób sama przestrzeń ogrodu oddziałowuje na pacjentów.

Konferencja odbędzie się w budynku Wydziału Ogrodniczego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie (al. 29. Listopada 54), w godz. 10.00-16.30. Uczestnictwo w konferencji jest bezpłatne, ale zgłoszenia należy przysyłać do 20.02 (na adres: szewczykb@ogr.ar.krakow.pl).

Rysunek autorstwa Juliana Chapple zostało stworzone na potrzeby konferencji “Horticultural Therapy Conference”